Podczas Światowego Dnia Żywności ONZ, który przypada na 16 października, możemy po raz kolejny zobaczyć, że coraz bardziej oddalamy się od celu wyeliminowania głodu do 2030 roku. Celu, do którego zobowiązały się kraje i przywódcy świata w ramach Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ.

Według najnowszego raportu SOFI na temat bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia, opublikowanego przez pięć agencji ONZ, w 2023 roku głodowało około 733 milionów ludzi , co odpowiada 1 na 11 osób na świecie i 1 na 5 w Afryce. Raport pokazuje, że świat cofnął się o piętnaście lat. Głównymi przyczynami są wojna i zmiana klimatu – dwa zjawiska spowodowane przez człowieka, które mamy moc i możliwość zmienić.

Klimat stał się cieplejszy

W tym roku w Norwegii pogoda była zróżnicowana – na południu panowały niższe niż zwykle temperatury, a na północy panowała fala upałów. Zostało to dobrze przyjęte przez społeczeństwo, ale jest to również ważne przypomnienie tego, co dzieje się z klimatem na świecie. Temperatury zmierzone w zeszłym roku wyniosły 1,45 stopnia i były najwyższe od czasów przedindustrialnych, a ich wartość niebezpiecznie zbliżyła się do celu porozumienia klimatycznego zakładającego obniżenie temperatury o 1,5 stopnia. Ta tendencja utrzymuje się również w tym roku, a 22 lipca został uznany przez NASA za najcieplejszy dzień na świecie. To zła wiadomość dla tych, którzy są szczególnie narażeni na powodzie, susze, fale upałów i osuwiska. Najbardziej ucierpieli producenci żywności w Afryce, którzy odczuwają skutki tej sytuacji w postaci nieurodzaju, mniejszej ilości żywności na stołach i głodu.

Na szczęście istnieją metody, które mogą temu zapobiec, i o których wiemy, że są skuteczne. Zapewniając rolnikom dostęp do technologii i usług prognozowania pogody, Caritas aby byli lepiej przygotowani, a mniej osób głodowało. Mają również dostęp do nasion odpornych na suszę i powodzie oraz mogą uczestniczyć w szkoleniach dotyczących zróżnicowanej produkcji żywności. Ma to na celu zapewnienie przetrwania gospodarstwa domowego pomimo nieurodzaju oraz zbudowanie magazynów awaryjnych, w których żywność będzie mogła być przechowywana przez dłuższy czas, nie psując się. W ten sposób budujemy lokalne, zrównoważone systemy żywnościowe – od produkcji, przez przetwórstwo, po komercjalizację – i przyczyniamy się do tworzenia miejsc pracy w całym łańcuchu wartości.

Wojny stają się coraz bardziej brutalne

65 procent głodujących żyje w krajach ogarniętych konfliktami. Dlatego też bardzo niepokojące jest to, że liczba konfliktów międzypaństwowych osiągnęła w zeszłym roku najwyższy poziom od 1946 r. – odnotowano 59 konfliktów , co stanowi wzrost o 40 procent w porównaniu z rokiem 2020. Konflikty na Ukrainie i w Strefie Gazy były najbardziej krwawe, a Afryka jest regionem, w którym dochodzi do największej liczby konfliktów – liczba ta prawie się podwoiła w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Caritas jest obecna w zainteresowanych krajach i pomaga najbardziej potrzebującym członkom społeczeństwa. Chodzi o tych, którzy pozostają w ojczyźnie, podczas gdy wokół nich szaleje wojna – jak np. w Sudanie, na Ukrainie, w Strefie Gazy, Libanie, Republice Środkowoafrykańskiej, Mali, Nigrze i Demokratycznej Republice Konga. A także osoby zmuszone do ucieczki do Czadu, Ugandy, Włoch, Hiszpanii i innych krajów.   

Zakres pomocy, jaką oferujemy, zależy od kontekstu. Mogłoby to dotyczyć dystrybucji żywności w sytuacjach ekstremalnych, jak na przykład w Strefie Gazy, gdzie wszystko się zawaliło. Może jednak istnieć również możliwość dystrybucji wsparcia pieniężnego, aby rodziny mogły dokonać niezbędnych zakupów, a jednocześnie pomóc utrzymać przy życiu lokalną gospodarkę. W miarę możliwości pomagamy ludziom w bezpiecznej i zrównoważonej uprawie żywności. Można to zrobić, zakładając ogródki warzywne tuż obok miejsca zamieszkania, aby zapobiec atakom na ludność cywilną ze strony milicji i grup zbrojnych. W ten sposób zapewniamy osobom wewnętrznie przesiedlonym i innym narażonym gospodarstwom domowym dostęp do ratującej życie i pożywnej żywności w strefie konfliktu.  

Brak zdrowej żywności to globalne wyzwanie

Z powodu coraz większej liczby konfliktów i postępującej zmiany klimatu dostęp do żywności staje się coraz trudniejszy – również w Norwegii, gdzie ceny żywności drastycznie wzrosły. Na całym świecie oznacza to, że 2,8 miliarda ludzi nie będzie mogło sobie pozwolić na zdrową dietę w 2022 roku. Problem jest największy w krajach o niskich dochodach, gdzie 71,5 procent populacji nie może sobie pozwolić na zdrową żywność, ale dotyka również najbiedniejszych w Norwegii. Jednocześnie Bank Światowy szacuje, że każde niedożywione dziecko kosztuje społeczeństwo 30 tys. koron rocznie. Dzieje się tak, ponieważ ich zdolności fizyczne i poznawcze nie rozwijają się prawidłowo – bez dostępu do wystarczającej ilości pożywnego pożywienia – a wiele z nich nie będzie w stanie w pełni uczestniczyć w życiu zawodowym w późniejszym życiu.

Chociaż czasu na całkowite wyeliminowanie głodu do 2030 r. jest coraz mniej, nie możemy się poddać i podjąć walki. Zamiast tego musimy zrobić wszystko co w naszej mocy, żeby wygrać. Dlatego musimy:

• Zająć się podstawowymi przyczynami głodu, takimi jak zmiana klimatu i konflikty.
• Zadbajmy o to, aby osoby żyjące na skraju głodu miały zapewnione najbardziej podstawowe potrzeby ludzkie – żywność.
• Znaczne zwiększenie finansowania działań na rzecz adaptacji do zmian klimatu i redukcji emisji w rolnictwie w krajach globalnego Południa.