Sposób, w jaki przyjęliśmy uchodźców z Ukrainy, pokazał nam, że tam, gdzie jest wola polityczna, znajdzie się również rozwiązanie.

Poniedziałek 20 czerwca jest Światowym Dniem Uchodźcy. Przy tej okazji zachęcamy Caritas decydenci w Norwegii i w całej Europie, aby zapewnić bezpieczne drogi ucieczki, godne przyjęcie i wsparcie integracji wszystkim osobom poszukującym ochrony, niezależnie od kraju pochodzenia.

W 2022 r. ponad 100 milionów ludzi (około jednego procenta światowej populacji) zostało przesiedlonych ze swoich domów z powodu konfliktów, przemocy, naruszeń praw człowieka i prześladowań w takich krajach jak Etiopia, Burkina Faso, Mjanma, Nigeria, Afganistan, Ukraina, DR Kongo czy Kolumbia. Pod koniec 2021 roku liczba osób zmuszonych do ucieczki osiągnęła już rekordową wysokość : 89,3 miliona. To dwa razy więcej niż dziesięć lat temu. Spośród nich 27,1 miliona uciekło do innego kraju, podczas gdy 53,2 miliona to tzw. wewnętrzni przesiedleńcy, czyli uchodźcy przebywający we własnym kraju.

Ucieczka zagrażająca życiu

Podjęcie decyzji o opuszczeniu własnego domu nie jest łatwą decyzją. Często chodzi o przetrwanie, a życie uchodźcy nie jest łatwe. Wielu uchodźców żyje w warunkach zagrażających ich życiu lub ma szczególne potrzeby, co oznacza, że nie mogą otrzymać wystarczającej ochrony w krajach, w których szukają schronienia. Jednocześnie z powodu trwającego konfliktu, wojny i prześladowań nie mają oni możliwości powrotu do domu. W takich przypadkach zachodzi potrzeba przesiedlenia do bezpiecznego kraju trzeciego. Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) co roku identyfikuje osoby potrzebujące przesiedlenia, tzw. uchodźców przesiedleńczych, zwanych również uchodźcami kwotowymi lub uchodźcami ONZ.

Globalna solidarność

Przesiedlenie jest ważnym narzędziem zapewnienia ochrony najbardziej bezbronnym uchodźcom. Ale jest to również skuteczny sposób podziału odpowiedzialności między krajami i sposób na okazanie solidarności zarówno wobec osób będących w drodze, jak i wobec krajów, które przyjmują najwięcej uchodźców.

Liczba uchodźców, którzy zdaniem ONZ wymagają przesiedlenia, jest znacznie wyższa niż liczba, jaką kraje przyjmujące są gotowe przyjąć. W zeszłym roku ONZ oszacowała, że 1,4 miliona ludzi potrzebuje przesiedlenia, ale tylko cztery procent z nich otrzymało szansę na nowy start w bezpieczniejszym kraju. Kraje europejskie przyjęły łącznie 21 000 uchodźców .

Zachęcamy Norwegię i inne kraje europejskie do przyjęcia większej liczby uchodźców i ustanowienia alternatywnych, bezpiecznych i legalnych sposobów dotarcia do Europy. To kwestia globalnej solidarności. Kraje położone w pobliżu stref konfliktów zbrojnych od lat przyjmują prawie 90 procent przesiedleńców na świecie, mimo że same zmagają się z poważnymi wyzwaniami, które dodatkowo pogłębił rosnący głód związany z wojną na Ukrainie.

Nie może stać się normą

Mury i ogrodzenia na granicach nie mogą stać się normą. Ludzie uciekający nie powinni być postrzegani jako zagrożenie, a akcje zawracania (w których uchodźcy są zmuszani do zawracania) na naszych granicach muszą się natychmiast zakończyć.

Bezprecedensowa reakcja i natychmiastowa solidarność polityczna, jaką Norwegia i reszta Europy wykazały wobec osób uciekających przed wojną na Ukrainie, dają nadzieję, że jeśli tylko będzie wola polityczna, będziemy w stanie podjąć nadzwyczajne wysiłki, aby ułatwić uchodźcom dostęp do ochrony i pomóc im rozpocząć nowe życie w krajach, do których przybywają. Jest to zgodne z wartościami europejskimi.

Uchodźca jest uchodźcą, niezależnie od kraju pochodzenia, i z pewnością nie jest to czas na umniejszanie obowiązku Europy w zakresie zapewnienia uchodźcom ochrony.